Hazar Kağanı Bulan Han’ın Rüyasına Karmaşık Yorumlar
Siyaset ve Kehanetin Kesişiminde bir Türk Kağanı’nın Rüyasından İlhamla Tarih Felsefesine Dair Bir Deneme[1]
Osman Berat Çelebi[2]
---
Öz:
Erken Ortaçağ Avrasya bozkırlarında hüküm süren Hazar Kağanlığı, siyasi strateji ile dinî dönüşümü bünyesinde barındıran istisnai bir siyasi teşekküldür. Bu makale, Hazar Kağanı Bulan Han'ın Museviliği benimsemesine vesile olan rüyasını, tarihsel-filolojik veriler ışığında ve disiplinlerarası hermeneutik bir çerçevede incelemektedir. Bulan Han'ın rüyası, Babil Kralı Nebukadnezar'ın rüyası ile tipolojik bir karşılaştırmaya tabi tutulmakta; ardından İslami Şamanik-Tengrist ve Hermetik gelenekler açısından yorumlanmaktadır. Makale, rüyaların yalnızca bireysel bilinçdışının ürünü olmadığını, aynı zamanda siyasi meşruiyetin inşasında, dinî kimliğin dönüşümünde ve medeniyetler arası aktarımda belirleyici bir epistemolojik araç olduğunu savunmaktadır.
Anahtar Kelimeler: Hazar Kağanlığı, Bulan Han, rüya hermeneutik, Nebukadnezar, Âlem-i Misâl, Şamanizm, Hermetizm, siyasi meşruiyet.
---
